Zapobieganie chorobom reumatycznym

Może się okazać, że w miarę rozwoju choroby zwykłe, codzienne czynności zaczynają sprawiać kłopoty i coraz trudniej jest je prawidłowo wykonać. Przystosowanie się do zmian nie jest łatwe i nie trwa krótko. Jest to powolny, ciągle zmieniający się proces, postępujący zgodnie z rozwojem choroby. Ale tylko od chorego zależy, czy będzie chciał stawić czoła tym narastającym trudnościom - może wiele sam uczynić w tym kierunku. Nie należy starać się na siłę wrócić do stopnia sprawności, jaki był przed chorobą -przy systematycznym leczeniu i rehabilitacji - wszystko przyjdzie z czasem, choć może okazać się niemożliwe odzyskanie całkowitej sprawności - należy starać się wtedy wykorzystać swój czas i energię na przystosowanie do zmian w trybie życia. Warto prosić o pomoc, jeśli jest ona potrzebna. Nie wolno mieć pretensji do swojego organizmu, jeśli nie działa tak, jak potrzeba. Trzeba pamiętać, że nie tylko choroba zmniejsza sprawność fizyczną, z każdym dniem człowiek starzeje się i stopniowa utrata sił witalnych i sprawności jest nieuchronnym procesem, który dotyka każdego człowieka.

Chory z przewlekłą chorobą reumatyczną wymaga stałej opieki lekarskiej, ale głównie od niego samego zależy, na ile pozwoli chorobie zmienić jego życie prywatne i zawodowe, w jaki sposób poradzi sobie z problemami, jakie niesie choroba. Wiele korzystnych zmian i usprawnienie prac domowych można osiągnąć najczęściej niewielkim kosztem. Czasem istnieje szansa wykorzystania możliwości nieuszkodzonych stawów zamiast zniszczonych. Nierzadko można zastosować odpowiednio skonstruowane przyrządy i urządzenia będące w szerokiej sprzedaży, albo w sklepach rehabilitacyjnych, lub tworzone na zamówienie (dostosowane do konkretnych potrzeb), umożliwiające zastąpienie czynności upośledzonego stawu. Dużo zależy od własnej inwencji i pomysłowości, i tylko od chorego zależy, w jaki sposób dostosuje swoje mieszkanie i miejsce pracy tak aby korzystanie z niego sprawiało jak najmniej wysiłku i zajmowało jak najmniej czasu. Poniżej podano przykłady sposobów adaptacji niesprawnych kończyn do prac i obowiązków domowych i zawodowych.

Przedmioty, które mogą być wykorzystywane przez osoby niesprawne:

  • kule, laski, trójnogi, balkoniki,
  • wózki, specjalne łóżka,
  • poręcze montowane w toalecie i przy biurku, których można uchwycić się przy wstawaniu,
  • wkładki antypoślizgowe do wanny lub pod prysznic,
  • odpowiednie uchwyty do kluczy, nasadki na długopisy,
  • łyżki do butów,
  • ściereczki do zmywania, gąbki do mycia ciała,
  • specjalnie przystosowane sztućce,
  • otwieracze do konserw,
  • wysokie stołeczki do prowadzenia prac na siedząco (np. zmywania),
  • noże ze specjalną rączką,
  • miksery zamiast obieraczek do warzyw,
  • podstawki pod książki,
  • duże uchwyty (zamiast małych).

Czynności, które można modyfikować:

  • noszenie przedmiotów (oburącz),
  • kąpiel,
  • obracanie kluczem,
  • ubieranie się,
  • zakładanie / zdejmowanie butów, skarpet,
  • mycie zębów, czesanie włosów,
  • noszenie zakupów oburącz,
  • obieranie warzyw
  • krojenie,
  • otwieranie puszek i konserw,
  • podnoszenie przedmiotów z podłogi,
  • sprzątanie,
  • przenoszenie rzeczy, pisanie,
  • prace ogrodnicze,
  • chwytanie przedmiotów,
  • wstawanie z łóżka.


Czasem zachodzi potrzeba przystosowania stanowiska pracy do potrzeb osoby chorej. Obecnie wiele osób wstydzi przyznać się do choroby, obawiając się utraty pracy i woli cierpieć w milczeniu, czyniąc olbrzymie wysiłki celem zamaskowania swojej niesprawności. Nie należy tak postępować, tym bardziej, że często choroba postępuje i prędzej czy później prawda wychodzi na jaw. Należy szczerze porozmawiać z przełożonymi, oczekując od nich zrozumienia, wsparcia i pomocy w tym zakresie (często niewielkim kosztem).

Odżywiaj się prawidłowo - tzn. dbaj o różnorodność diety, unikaj spożywania nadmiernej ilości tłuszczów i cukru, słodyczy. Jedz dużo warzyw, owoców, białego mięsa, ryb, produktów mlecznych i zbożowych. Pamiętaj, aby utrzymać wagę ciała w granicach normy, być może będziesz musiał schudnąć, aby zmniejszyć obciążenie stawów. Jeśli nie wiesz jak to zrobić, zasięgnij porady lekarza albo dietetyka.

Niektóre potrawy czy produkty mogą u części osób chorych na zapalenie stawów pogorszyć przebieg choroby. Jeśli stwierdzisz, że jakiś pokarm wyraźnie Ci nie służy, nie wahaj się przed odstawieniem go. Niewątpliwie sposób odżywiania się jest nierozerwalnie związany ze stanem zdrowia, ale szczegółowy wpływ pokarmu na poszczególne choroby reumatyczne nie jest znany (oprócz dny moczaneowej).

Sztywne stawy, które nie są ćwiczone, sztywnieją jeszcze bardziej. Ćwiczenia zapobiegają temu zjawisku, a także zmniejszają stopień ich zesztywnienia. W wielu łagodnych przypadkach przewlekłych chorób stawów, ćwiczenia odgrywają kluczową rolę w procesie leczenia. Prawidłowe ćwiczenia zmniejszają ból, napięcie mięśniowe, ale źle dobrane lub wykonywane mogą pogłębić uszkodzenie stawu i pogłębić dolegliwości. Jak już wspomniano, część ćwiczeń można wykonywać w domu. Jeśli stawy są bolesne, obrzęknięte, ucieplone, wskazany jest bezwzględny spokój. Najlepiej zaprzestać na ten czas wykonywania ćwiczeń, albo wykonywać je w stopniu minimalnym. Bardzo ważna jest ciągłość, regularność i systematyczność wykonywanych ćwiczeń. Tylko dzięki nim można zachować sprawność fizyczną i dobrą ruchomość stawów. Jeśli istnieje taka możliwość, warto przyłączyć się do grupy osób ćwiczących razem. Wykonywanie ćwiczeń w grupie lepiej wpływa na systematyczność i stymuluje do pełniejszego wysiłku.

Staraj się zachować spokój i odprężenie psychiczne. Możesz z tym celu nauczyć się korzystać z odpowiednich technik relaksacyjnych (np. jogi, ćwiczeń oddechowych). Myśl pozytywnie. Wiara w sukces i optymistyczne podejście do życia jest podstawowym czynnikiem warunkującym skuteczne radzenie sobie z problemem. Choroba może budzić niepokój, lęk, przygnębienie, depresję. Próbuj odnaleźć źródło złych uczuć. Nie wszyscy potrafią poradzić sobie z tymi emocjami. Dlatego, jeśli uważasz, że potrzebujesz wsparcia psychicznego - poszukaj osób, które wspomogą Cię w trudnej chwili - może to być rodzina, przyjaciele, inny chory, lekarz, psychoterapeuta lub psycholog. Znajdź kogoś, kto Cię cierpliwie wysłucha - jeśli wyrzucisz z siebie gniew i żal, choroba może stać się mniej straszna i przygnębiająca. Czasem frustracja jest tak wielka, że sama psychoterapia nie wystarcza - nie wstydź się wtedy zwrócić o pomoc do lekarza - być może potrzebujesz środków farmakologicznych pomagających zwalczyć problemy związane ze sferą psychiczną. Problemy natury socjalno-bytowej możesz rozwiązać sam, ale masz także możliwość i prawo skorzystania z usług służb socjalnych. Pracownicy socjalni i środowiskowi dysponują dużym doświadczeniem i często posiadają gotowe rozwiązania zaistaniałych problemów.

Oto kilka rad na koniec, przydatnych w kontaktach z lekarzami:przed wizytą u lekarza, zastanów się lub zapisz sobie to, o co chciałbyś go zapytać. Unikniesz w ten sposób powtórnej wizyty, wyjaśniającej to, czego nie zdążyłeś wyjaśnić poprzednim razem,jeśli nie rozumiesz informacji przedstawianych przez lekarza, nie obawiaj się poprosić o dodatkowe wyjaśnienia. W końcu jesteś laikiem i nie musisz znać całej fachowej terminologii,staraj się wyjaśnić wszystkie nurtujące Cię problemy i pytania. Niewiedza przynosi często znacznie więcej szkód niż prawda. Czasem nawet lekarz nie zna odpowiedzi na postawione przez Ciebie pytanie, ale może to oznaczać, że taka odpowiedź po prostu jeszcze nie istnieje,jeśli należy Ci się sprzęt rehabilitacyjny, ale nie otrzymałeś go, uprzejmie, ale stanowczo poproś o wyjaśnienie zistaniałej sytuacji,jeżeli wydaje Ci się że leczenie, któremu zostałeś poddany, nie skutkuje, niezwłocznie zawiadom o tym lekarza. Upewnij się co do efektów, jakie powinny być spowodowane konkretnym leczeniem,pamiętaj, że lekarze to także ludzie. Często są zabiegani, nie wszyscy potrafią jasno wytłumaczyć choremu jego wątpliwości. Staraj się rozmawiać w sposób rzeczowy i spokojny, pomoże to obydwu stronom w osiągnięciu porozumienia,w razie wątpliwości masz prawo zasiegnąć opinii innego specjalisty,pytaj, pytaj, pytaj...

 

Leave a Comment

Your email address will not be published. Required fields are marked *